Badanie fizykochemiczne wody w produkcji roślinnej
Zarówno nawadnianie, jak i fertygacja są powszechnie stosowane w rolnictwie i ogrodnictwie dla wspomagania prawidłowego wzrostu roślin. Profesjonalne podejście do wykorzystania wody w uprawie roślin powinno zacząć się od rzetelnego sprawdzenia jej jakości. Oferowane przez nasze laboratorium badanie pozwala nie tylko ocenić przydatność samej wody, ale jest również dedykowane do weryfikacji składu przygotowywanych pożywek. Uzyskane wyniki stanowią punkt wyjściowy do precyzyjnej korekty składu dawkowanych odżywek w zależności od fazy rozwojowej roślin, ich aktualnych potrzeb oraz parametrów podłoża.
Analiza jakości wody/pożywki
Podstawowe badanie obejmuje oznaczenie przewodności EC, odczynu pH, wyznaczenie twardości ogólnej (w przypadku wody) oraz analizę najważniejszych jonów: wapniowych (Ca), magnezowych (Mg), potasowych (K), sodowych (Na), chlorkowych (Cl), siarczanowych (SO4), fosforanowych (PO4), azotanowych (NO3), amonowych (NH4) i wodorowęglanowych (HCO3). Badanie kompleksowe poszerzone jest o kluczowe mikroelementy – cynk (Zn), miedź (Cu), mangan (Mn), żelazo ogólne (Fe), bor (B) oraz glin (Al). Właściwy bilans mikroelementów warunkuje prawidłowy wzrost, podczas gdy nadmiar może działać fitotoksycznie.
Prezentacja wyników na sprawozdaniu w formach jonowych ułatwia bezpośrednią ocenę przydatności wody do fertygacji i pozwala na ich natychmiastowe wykorzystanie w recepturach nawozowych.
Uzyskane wartości można jednak w każdej chwili łatwo skonwertować na formy pierwiastkowe (atomowe). Wystarczy pomnożyć wynik zawartości danego jonu przez odpowiedni współczynnik z poniższej tabeli:
| Przeliczenie | Mnożnik |
| SO4 na S | 0,333 |
| PO4 na P | 0,326 |
| NO3 na N | 0,226 |
| NH4 na N | 0,776 |
Wskazówka: W przypadku azotu, aby uzyskać całkowitą zawartość azotu mineralnego dostępnego dla roślin, należy zsumować wyniki uzyskane z przeliczenia azotanów oraz jonów amonowych.
Jak prawidłowo pobrać próbkę do badań?
Sposób przygotowania i dostarczenia próbki wody lub pożywki bezpośrednio decyduje o wiarygodności uzyskanych wyników. Aby maksymalnie ograniczyć wpływ czynników zewnętrznych, należy ściśle przestrzegać poniższej procedury:
1. Wybór naczynia: Próbkę należy pobrać do czystego pojemnika z tworzywa sztucznego. Idealnie sprawdzi się standardowa, 1,5-litrowa butelka po wodzie mineralnej niegazowanej.
2. Płukanie: Przed właściwym napełnieniem, butelkę należy kilkukrotnie przepłukać wodą lub pożywką, która ma być przedmiotem badania.
3. Pobranie „pod korek”: Butelkę napełniamy całkowicie. Przed samym zakręceniem zaleca się delikatnie ścisnąć ścianki butelki, tak aby górna granica cieczy podniosła się do samej krawędzi szyjki (może nawet nieznacznie wypłynąć) i w takim stanie szczelnie dokręcić korek. Nad powierzchnią próbki nie może pozostać pęcherz powietrza.
4. Transport: Tak przygotowaną wodę należy niezwłocznie dostarczyć do laboratorium. Jeśli natychmiastowy transport nie jest możliwy, próbkę należy przechowywać i przewozić w warunkach chłodniczych.
Najczęściej popełniane błędy, których należy unikać: użycie brudnego naczynia (np. słoika po konserwach, zwłaszcza ze starą pokrywką), pozostawienie dużej przestrzeni powietrznej wewnątrz butelki, przechowywanie próbki w cieple oraz zwlekanie z jej dostarczeniem. W takich przypadkach zachodzące procesy chemiczne sprawiają, że wyniki stają się bezużyteczne, a badanie staje się stratą pieniędzy.
Korzyści znajomości jakości wody/pożywki
Nieznajomość parametrów wody czy pożywki może negatywnie wpłynąć na produkcję i generować poważne straty finansowe. Oto kluczowe zagrożenia, które niesie za sobą ignorowanie właściwości wody:
– Zatykanie systemów nawadniających: Wysoka twardość ogólna oraz wysokie stężenie wodorowęglanów prowadzą do wytrącania się osadów (kamienia). Skutkuje to zatykaniem kapilar i emiterów w liniach kroplowych, co generuje ogromne koszty wymiany instalacji.
– Zablokowane pobieranie składników: Niewłaściwe pH wody drastycznie zmienia przyswajalność nawozów. Nawet jeśli podasz drogie odżywki, roślina nie pobierze ich z gleby lub podłoża, jeśli pH będzie za wysokie lub za niskie.
– Zasolenie podłoża: Wysokie przewodnictwo (EC) oraz nadmiar sodu (Na) i chlorków (Cl) prowadzą do zasolenia strefy korzeniowej, co „pali” korzenie i uniemożliwia roślinom pobieranie wody (tzw. susza fizjologiczna).
– Nieskuteczna regulacja pH: Wiedza o stężeniu wodorowęglanów jest niezbędna do obliczenia dokładnej ilości kwasu (np. azotowego lub fosforowego) potrzebnego do zakwaszenia wody przed podaniem nawozów. Bez tego niemożliwe jest stabilne utrzymanie pH pożywki.
